İzmir Ekonomi Kulübü Başkanı Topaloğlu: “Küresel Ekonomide Değişim Kaçınılmaz”

İzmir Ekonomi Kulübü tarafından düzenlenen “Ortak Gelecek için Ortak Akıl, Vizyon Arayışları” toplantı dizisi kapsamında, küresel ekonomi ve enerji politikaları alanındaki çalışmalarıyla tanınan Manisa Celal Bayar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Emin Akçaoğlu konuk edildi.

Toplantının açılış konuşmasını yapan İzmir Ekonomi Kulübü Başkanı Dr. Sıddık Topaloğlu, küresel ekonomik sistemde yaşanan hızlı dönüşüme dikkat çekti.

Değişim Bir Zorunluluk

Topaloğlu, konuşmasında dünya ekonomisinin yalnızca sayısal veriler açısından değil, aynı zamanda kurallar ve paradigmalar bakımından da önemli bir değişim sürecinden geçtiğini belirtti.

“Dünya ekonomisi, sadece rakamların değil, kuralların ve paradigmaların da değiştiği bir kavşak noktasındadır. Geleneksel modellerin yerini yeni dinamiklere bıraktığı bu süreçte, değişimi sadece izlemekle yetinemeyiz; onu anlamak ve yönlendirmek zorundayız.”

Topaloğlu, İzmir Ekonomi Kulübü’nün düzenlediği toplantıların iş dünyası, akademi ve kamu arasında stratejik bir bağ oluşturduğunu ifade ederek şunları kaydetti:

“Bu toplantılar, sadece bir bilgi paylaşımı değil, aynı zamanda iş dünyası, akademi ve kamu arasında kurduğumuz stratejik bir akıl köprüsüdür. Teorik derinlik ile pratik saha tecrübesini burada birleştiriyoruz.”

Toplantının ana gündeminde yer alan başlıklara değinen Topaloğlu, küresel belirsizlik ortamında bu konuların önemine vurgu yaptı:

“Bugün ele alacağımız ‘Doların Egemenliği’ ve ‘Enerji Arz Güvenliği’ gibi konular, yarının ticaret rotalarını belirleyecektir. Belirsizliğin hâkim olduğu bu küresel türbülansta, İzmir Ekonomi Kulübü hem yerel hem de ulusal paydaşlarımız için bir stratejik fener olma misyonunu sürdürecektir. Ortak gelecek, ancak ortak akıl ile inşa edilebilir.”

Bretton Woods'tan Petrodolar Sistemine

Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ülviyye Sanılı Aydın’ın moderatörlüğünde gerçekleşen toplantıda konuşan Prof. Dr. Emin Akçaoğlu, sunumuna Bretton Woods sisteminin tarihsel gelişimiyle başladı.

Akçaoğlu, 1945 sonrası ABD liderliğinde kurulan sistemin NATO, IMF ve Dünya Bankası gibi kurumlarla güçlendirildiğini, ancak 1971 yılında ABD Başkanı Richard Nixon’ın altın standardını terk etmesiyle yeni bir döneme girildiğini ifade etti.

1973 petrol krizinin ardından ortaya çıkan petrodolar sistemine değinen Akçaoğlu, şu değerlendirmede bulundu:

“Petrol zengini ülkelerin enerji gelirlerini ABD finansal varlıklarına yönlendirmesi, doların küresel hegemonyasını perçinleyen temel döngüydü. Ancak bugün bu mekanizma; jeopolitik riskler, bloklaşmalar ve yükselen alternatif ticaret rotaları nedeniyle ciddi bir sarsıntı yaşıyor.”

Enerji Arz Güvenliği Ve Jeopolitik Riskler

Akçaoğlu, “İran Savaşı, Politik Riskler ve Küresel Enerji Piyasaları” başlıklı sunumunda enerji arz güvenliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası bir aksamanın küresel petrol ticaretini doğrudan etkileyebileceğini belirten Akçaoğlu, bunun enerji maliyetlerini ciddi şekilde artırabileceğini söyledi.

ABD ve İsrail’in İran politikalarının çok boyutlu olduğuna işaret eden Akçaoğlu, İran’ın ambargolara karşı geliştirdiği içe dönük büyüme modelinin sistem içinde bir direnç unsuru oluşturduğunu ifade etti.

Avrupa Birliği ve Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerin bu süreçten doğrudan etkileneceğini vurgulayan Akçaoğlu, jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerinden makroekonomik dengeleri sarsabileceği uyarısında bulundu.

Yeni Finansal Düzen Ve Yuan

Akçaoğlu, küresel sistemdeki dönüşümün önemli unsurlarından birinin Çin’in ekonomik yükselişi olduğunu belirtti.

Çin’in enerji ticaretinde kendi para birimi yuanı kullanmaya başlamasının finansal sistem açısından önemli bir kırılma noktası olduğunu ifade eden Akçaoğlu, şunları kaydetti:

“Enerji ticaretinin dolar dışı unsurlarla yürütülmesi, basit bir ekonomik tercih değil, doğrudan bir siyasi meydan okumadır.”

Bu gelişmenin doların yaptırım gücünü zayıflatabileceğini belirten Akçaoğlu, bunun küresel güç dengelerinde köklü değişimlere yol açabileceğini dile getirdi.

Rezerv Değil Erişim Mücadelesi

Enerji kaynaklarına ilişkin değerlendirmesinde Akçaoğlu, temel meselenin rezervlerin tükenmesi değil, bu kaynaklara erişim ve ticaretin hangi kurallar çerçevesinde yapılacağı olduğunu vurguladı.

İklim değişikliği ve enerji dönüşüm süreçlerinin arka planında büyük güçler arasında pazar paylaşım mücadelesinin bulunduğunu ifade eden Akçaoğlu, küresel rekabetin giderek bu alanda yoğunlaştığını söyledi.

Toplantı, katılımcıların sorularının yanıtlanmasının ardından İzmir Ekonomi Kulübü yönetimi tarafından Prof. Dr. Emin Akçaoğlu’na teşekkür plaketi takdim edilmesiyle sona erdi.