2025'in en önemli 10 arkeolojik keşfi

1. Karahantepe’de 3 Boyutlu İnsan Yüzlü Dikilitaş ve Anlatı Grubu
   Şanlıurfa’da, kazı başkanlığını Prof. Dr. Necmi Karul’un yürüttüğü Karahantepe’de, yaklaşık 12 bin ila 10 bin 200 yıl öncesine tarihlenen T biçimli, 1,3 metre yüksekliğinde ve üç boyutlu insan yüzü tasviri taşıyan bir dikilitaş bulundu. Ayrıca yaban domuzu, akbaba ve tilki figürinlerinden oluşan taş eser grubu, bilinen en eski üç boyutlu anlatılardan biri olarak değerlendiriliyor.
   
   

2. Çatalhöyük’te Kadın Merkezli Toplumsal Yapı
   Konya’daki Çatalhöyük’te yapılan genom analizleri, toplumsal bağların kadınlar ve özellikle anneler üzerinden kurulduğunu ortaya koydu. Çalışmada, kız çocuklarının mezarlarında erkeklere oranla daha fazla mezar eşyası bulunduğu belirlendi.
   
   

3. Gordion’da 2700 Yıllık Kraliyet Mezarı
   Ankara’daki Gordion Antik Kenti’nde Friglere ait, MÖ 750’lere tarihlenen ve yakarak gömme geleneğini yansıtan gösterişli bir kraliyet mezarı gün yüzüne çıkarıldı. Mezarın Midas’ın ailesine ait olabileceği değerlendiriliyor.
   
   

4. Körzüt Kalesi’nde Urartu Çivi Yazıları
   Van’ın Muradiye ilçesindeki Körzüt Kalesi’nde bulunan Urartu dönemine ait çivi yazılı iki taş blok çözümlendi. Yazıtlarda yerleşimin adı “Haldi Patari”, yani “Haldi’nin Kutsal Kenti” olarak tespit edildi.
   
   

5. Küllüoba Höyüğü’nde 5000 Yıllık Ekmek
   Eskişehir’deki Küllüoba Höyüğü’nde, İlk Tunç Çağı’na tarihlenen ve ritüel amaçla gömüldüğü anlaşılan 5 bin yıllık bir ekmek bulundu. Analizler, ekmeğin mayalanmış ve pişirilmiş olduğunu gösterdi.
   
   

6. Lymra’da Kayıp Zeus Tapınağı
   Antalya’nın Finike ilçesindeki Lymra Antik Kenti’nde, uzun süredir yeri bilinmeyen Zeus Tapınağı’nın kalıntıları ortaya çıkarıldı. Yapının Klasik Dönem’e ait olduğu belirlendi.
   
   

7. Troya’da 4500 Yıllık Halkalı Broş
   Çanakkale’deki Troya Antik Kenti’nda Erken Tunç Çağı’na tarihlenen, altından yapılmış nadir bir halkalı broş bulundu. Eserin, dünyada bilinen üç örnekten biri olduğu bildirildi.
   
   

8. Aspendos’ta Hermes Heykeli
   Antalya’daki Aspendos Antik Kenti’nde Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait, 1,65 metre yüksekliğinde mermer bir Hermes heykeli gün yüzüne çıkarıldı. Aynı alanda başka tanrılara ait heykel parçaları da bulundu.
   
   

9. Sayburç’ta 10 Bin 500 Yıllık Ölüm Ritüeli Heykeli
   Şanlıurfa’daki Sayburç’ta bulunan ve MÖ 8500’e tarihlenen heykel, erken dönem topluluklarının ölüm ritüellerine dair önemli ipuçları sundu.
   
   

10. Kızlan Osmanlı Batığı’nda Hançer ve Silahlar
    Muğla açıklarında bulunan Kızlan Batığı’nda, 17’nci yüzyıla ait Osmanlı hançeri ile çok sayıda silah, mühimmat ve günlük kullanım eşyası ortaya çıkarıldı. Batık, Türkiye’de kazısı yapılan ilk Osmanlı gemi batığı olma özelliğini taşıyor.
    
    

Bu keşifler, Anadolu’nun tarih öncesinden Osmanlı dönemine uzanan zengin kültürel mirasını bir kez daha gözler önüne serdi.