Eber Gölü kuruyor: 3 yıl içinde tamamen yok olabilir!

Afyonkarahisar’ın önemli sulak alanlarından biri olan Eber Gölü, hızla kuruma tehlikesiyle karşı karşıya. Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Öğretim Üyesi ve Doğa Koruma ve Biyoizlem Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Uğur Cengiz Erişmiş, göldeki su seviyesinin endişe verici boyutlara ulaştığını ve gölün 2,5-3 yıl içinde tamamen kuruyabileceğini açıkladı.

Afyon’un Çay, Bolvadin ve Sultandağı ilçeleri sınırlarında yer alan ve Türkiye’nin 12’nci büyük gölü olarak bilinen Eber Gölü, endemik bitki ve hayvan türleriyle önemli bir doğal yaşam alanı olma özelliğini taşıyor. Ancak son yıllarda artan iklim krizi ve bilinçsiz su kullanımı nedeniyle göl hızla su kaybediyor.

Göldeki su seviyesinin ciddi ölçüde düştüğüne dikkat çeken Prof. Dr. Erişmiş, gölün kıyı bölgelerinde su derinliğinin sadece 30 santimetre, orta kısımlarında ise 75-80 santimetre seviyelerinde olduğunu belirtti. Erişmiş, “İklimsel kuraklık ve mevsim normallerinin üzerindeki sıcaklıklar nedeniyle kıyı bölgelerde 7 kilometrelik bir çekilme yaşanıyor. Şu anda bir kriz içerisindeyiz” ifadelerini kullandı.

Eber Gölü’nün ekosisteminin ciddi tehdit altında olduğunu vurgulayan Erişmiş, geçmişte gölde bolca bulunan balıkların artık neredeyse tamamen yok olduğunu söyledi. Ayrıca gölde barınan 147 kuş türünün de göç yollarını değiştirmeye başladığını belirten Erişmiş, “Özellikle pelikanlar artık gölde gözlemlenmiyor” dedi.

Göl çevresindeki suyun azalmasıyla birlikte, karasal bir bitki olan endemik Eber Sarısı’nın yayılım alanı genişledi. Ancak bu durum, diğer türleri baskılayarak biyolojik çeşitliliği tehdit ediyor. Erişmiş, “Bu, ‘endemik tür yayılıyor’ şeklinde olumlu algılanmamalı. Diğer türler için bir tehdit oluşturuyor” dedi.

Kuraklık ve su israfının ciddi sonuçları olduğunu dile getiren Erişmiş, “Eskiden 40 metreden çıkarılan yer altı suları artık 600-900 metre derinlikten elde edilebiliyor. Bu, sürdürülebilir bir tarım ve çevre için büyük bir tehdit” ifadelerini kullandı.

Tarım arazilerinde yapılan ölçüsüz sulamaya da dikkat çeken Prof. Dr. Erişmiş, bu durumun önüne geçilmesi için yasal düzenlemelerin kaçınılmaz olduğunu söyledi. Sulamada sayaç kullanımının zorunlu hale getirilmesi gerektiğini belirten Erişmiş, şu çağrıyı yaptı:

“Tarlaya günlerce su veriliyor ama kimse bunun hesabını sormuyor. Bu konuda hem cezai yaptırımlar hem de suyu koruyacak yasaların çıkarılması gerekiyor. Sulamada mutlaka sayaç kullanılmalı ve merkezi sulama sistemlerine geçilmeli.”

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından koruma altına alınan 8 önemli gölden biri olan Eber Gölü için zaman daralıyor. Prof. Dr. Erişmiş, halkı duyarlı olmaya davet ederek, “Eğer bu riskleri dikkate almazsak, 2,5-3 yıl içinde Eber Gölü’nü tamamen kaybedebiliriz” uyarısında bulundu.